Trong chương trình hóa học phổ thông, nguyên lý dùng acid mạnh đẩy acid yếu ra khỏi dung dịch muối của nó là một kiến thức trọng tâm. Đoạn video dưới đây sẽ mô phỏng trực quan quá trình thực nghiệm điều chế acetic acid thông qua phản ứng thế giữa dung dịch sodium acetate và sulfuric acid.
1. Bản chất hóa học
Khi trộn lẫn hai dung dịch, ion $H^+$ phân ly từ sulfuric acid có tính acid mạnh hơn sẽ phản ứng với ion $CH_3COO^-$ để tạo thành phân tử acetic acid ($CH_3COOH$) ít phân ly hơn.
- Phương trình phân tử của quá trình:$$2CH_3COONa + H_2SO_4 \rightarrow 2CH_3COOH + Na_2SO_4$$
- Phương trình ion thu gọn thể hiện bản chất phản ứng:$$CH_3COO^- + H^+ \rightarrow CH_3COOH$$
2. Dấu hiệu nhận biết sản phẩm
Thông qua quan sát thực nghiệm trong video, sự hình thành của acetic acid được minh chứng bằng hai hiện tượng đặc trưng:
- Biến đổi màu chỉ thị: Giấy đo pH khi tiếp xúc với hỗn hợp dung dịch phản ứng đã chuyển dần sang màu hồng, khẳng định sự tồn tại của môi trường acid mới tạo thành (trong khi ban đầu dung dịch sodium acetate không làm đổi màu giấy chỉ thị).
- Tính chất vật lý: Sự xuất hiện của mùi giấm bốc lên từ cốc thủy tinh là minh chứng thực tế rõ nét nhất cho việc sinh ra $CH_3COOH$.
Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết đoạn video thực nghiệm dưới đây để củng cố kỹ năng quan sát hiện tượng và hiểu sâu hơn về cơ chế cốt lõi của phản ứng hóa học này.
