Đoạn tư liệu dưới đây mô phỏng trực quan một trong những phản ứng đặc trưng nhất để nhận biết các alkyne có liên kết ba ở đầu mạch (terminal alkyne). Trọng tâm của quá trình là việc điều chế khí ethyne sinh ra từ phản ứng thủy phân và khảo sát hiện tượng thế nguyên tử hydrogen linh động bởi ion kim loại.
Tiến trình thí nghiệm:
- Chuẩn bị thuốc thử: Dung dịch silver nitrate ($AgNO_3$) trong ammonia ($NH_3$) được tạo ra bằng cách nhỏ từ từ $NH_3$ vào dung dịch $AgNO_3$ cho đến khi kết tủa hòa tan hoàn toàn, tạo thành phức chất.
- Điều chế Ethyne: Khí ethyne được tổng hợp trực tiếp thông qua phản ứng của calcium carbide ($CaC_2$) với nước.Phương trình phản ứng:$$CaC_2 + 2H_2O \rightarrow Ca(OH)_2 + C_2H_2 \uparrow$$
- Phân tích hiện tượng: Khi sục khí ethyne vào ống nghiệm chứa thuốc thử, phản ứng thế xảy ra lập tức, tạo ra kết tủa màu vàng của silver ethynide ($Ag_2C_2$). Đây là dấu hiệu nhận biết quan trọng, thường được ứng dụng để phân biệt các alkyne đầu mạch trong phân tích hóa học.Phương trình phản ứng:$$C_2H_2 + 2AgNO_3 + 2NH_3 \rightarrow Ag_2C_2 \downarrow + 2NH_4NO_3$$
Mời các bạn cùng quan sát chi tiết từng thao tác thực hành và sự biến đổi trạng thái của các chất qua video sau.
