Chào mừng các bạn đến với chuyên mục hóa học khám phá! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một phản ứng oxi hóa – khử điển hình và trực quan giữa nitric acid ($HNO_3$) và sodium iodide ($NaI$). Thông qua thí nghiệm này, chúng ta có thể quan sát rõ rệt tính oxi hóa mạnh của ion nitrate ($NO_3^-$) trong môi trường acid và tính khử đặc trưng của ion iodide ($I^-$).
Khi nhỏ từ từ dung dịch nitric acid loãng vào ống nghiệm chứa dung dịch sodium iodide, sự chuyển dịch electron xảy ra nhanh chóng, giải phóng đơn chất iodine ($I_2$) làm dung dịch dần chuyển sang màu đỏ nâu. Để nhận biết chính xác sự hiện diện của iodine, dung dịch hồ tinh bột được thêm vào, tạo ra phức chất có màu xanh đen đặc trưng.
Song song với quá trình tạo ra iodine, phản ứng còn sinh ra khí nitrogen monoxide ($NO$) không màu. Khí này có đặc tính dễ phản ứng với oxygen trong không khí, lập tức chuyển thành nitrogen dioxide ($NO_2$) mang màu nâu đỏ.
Quá trình hóa học này được biểu diễn qua các phương trình sau:
Phương trình phân tử:
$$8HNO_3 + 6NaI \rightarrow 6NaNO_3 + 3I_2 + 2NO \uparrow + 4H_2O$$
Phương trình ion thu gọn:
$$8H^+ + 2NO_3^- + 6I^- \rightarrow 3I_2 + 2NO \uparrow + 4H_2O$$
Phản ứng oxi hóa khí sinh ra trong không khí:
$$2NO + O_2 \rightarrow 2NO_2$$
Trong phần tiếp theo của bài viết, chúng ta sẽ đi sâu vào việc phân tích cơ chế phản ứng, cách lập phương trình thăng bằng electron và những lưu ý an toàn quan trọng khi thực hiện thí nghiệm này. Hãy cùng theo dõi nhé!
