Phản ứng giữa benzene ($C_6H_6$) và bromine ($Br_2$) là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất minh họa cho tính chất hóa học đặc trưng của hệ vòng thơm. Tùy thuộc vào điều kiện tiến hành, hướng tương tác giữa các chất sẽ diễn ra theo những cơ chế hoàn toàn khác biệt, dẫn đến sự hình thành các sản phẩm đặc thù:
- Cơ chế phản ứng thế: Khi tiến hành với sự có mặt của xúc tác iron(III) bromide ($FeBr_3$), benzene dễ dàng tham gia phản ứng thế nguyên tử hydrogen trong vòng thơm, tạo ra sản phẩm chính là bromobenzene ($C_6H_5Br$) và giải phóng khí hydrogen bromide ($HBr$).
- Cơ chế phản ứng cộng: Khi thay đổi điều kiện sang môi trường chiếu sáng và không có xúc tác, hệ liên kết pi liên hợp của benzene bị đứt gãy để cộng hợp trực tiếp với bromine, tạo thành hexabromocyclohexane ($C_6H_6Br_6$). Quá trình này hoàn toàn không sinh ra $HBr$.
Video thực hành trực quan dưới đây sẽ mô tả chi tiết các thao tác chuẩn bị, diễn biến màu sắc của hỗn hợp, cũng như phương pháp sử dụng giấy chỉ thị để xác minh sự có mặt của $HBr$, qua đó chứng minh rõ ràng sự khác biệt về bản chất của hai quá trình hóa học nêu trên. Mời các bạn cùng quan sát và phân tích!
