Sắc ký giấy (Paper chromatography) là một phương pháp phân tích hóa lý đóng vai trò quan trọng trong việc tách và nhận dạng các thành phần của một hỗn hợp phức tạp. Phương pháp này dựa trên nguyên tắc về sự phân bố liên tục của các chất giữa hai pha: pha tĩnh và pha động, qua đó cho phép quan sát trực quan sự dịch chuyển của các phân tử dựa trên đặc tính phân cực của chúng.
Trong thí nghiệm thực hành tách hệ sắc tố từ mực bút dạ (washable felt-tip pen) được trình bày dưới đây, hệ thống sắc ký được thiết lập với các thông số cụ thể:
- Pha tĩnh: Giấy thấm (hoặc giấy lọc phòng thí nghiệm), đóng vai trò giữ pha chất lỏng cố định nhờ cấu trúc sợi cellulose và hiện tượng mao dẫn.
- Pha động (Hệ dung môi): Môi trường di chuyển mang tính phân cực, được pha chế tinh gọn bao gồm khối lượng xác định của sodium chloride $\text{NaCl}$, nước cất và dung dịch ammonia $\text{NH}_3$ $25\%$.
Sự khác biệt về độ hòa tan trong dung môi (pha động) và ái lực với bề mặt giấy (pha tĩnh) của từng hợp chất màu trong cấu tạo mực sẽ quyết định hệ số lưu giữ (tốc độ di chuyển) của chúng trên bản mỏng sắc ký. Quá trình này giúp bóc tách một màu sắc tổng hợp (như đen, xanh cổ vịt hay đỏ gạch) thành các dải màu thành phần cấu thành nên nó.
Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết thao tác thiết lập hệ, quá trình rửa giải và phân tích kết quả sắc ký đồ qua video dưới đây.
