Phản ứng giữa Calcium oxide ($\mathrm{CaO}$) và nước ($\mathrm{H_2O}$) — thường được gọi là quá trình “tôi vôi” — là một minh chứng điển hình cho dạng phản ứng tỏa nhiệt mạnh trong hóa học vô cơ. Khi $\mathrm{CaO}$ tiếp xúc với dung môi, quá trình hóa hợp diễn ra mãnh liệt, giải phóng nhiệt lượng lớn làm tăng vọt nhiệt độ của hệ, đồng thời tạo ra sản phẩm chính là Calcium hydroxide ($\mathrm{Ca(OH)_2}$).
Đoạn video thực nghiệm dưới đây sẽ cung cấp góc nhìn trực quan về toàn bộ diễn biến của phản ứng. Từ sự thay đổi nhiệt độ cục bộ ở giai đoạn đầu, cho đến sự phân lớp đặc trưng của hệ sau khi để yên 24 giờ, chúng ta có thể nhận diện rõ các trạng thái tồn tại của hỗn hợp:
- Lớp màng bề mặt: Là màng rắn Calcium carbonate ($\mathrm{CaCO_3}$), được hình thành do bề mặt dung dịch tương tác với khí Carbon dioxide ($\mathrm{CO_2}$) tự nhiên có trong không khí.
- Lớp dung dịch ở giữa: Là phần dung dịch $\mathrm{Ca(OH)_2}$ bão hòa (thường gọi là nước vôi trong), mang tính base mạnh và thể hiện rõ qua phản ứng làm xanh giấy quỳ tím.
- Lớp cặn đáy: Lượng $\mathrm{Ca(OH)_2}$ rắn không hòa tan tạo thành lớp kết tủa trắng (vôi tôi).
- Hệ huyền phù: Khi tiến hành khuấy đều toàn bộ hỗn hợp, hệ thống chuyển sang dạng phân tán trắng đục, được biết đến với tên gọi “sữa vôi”.
Mời các bạn cùng quan sát những hiện tượng thực tế trong video, làm cơ sở thực nghiệm vững chắc trước khi chúng ta bước vào phần phân tích chi tiết về cơ chế, độ tan và các ứng dụng của hệ chất này.
